Ciberclub

Onte púxose á venda o último volume da triloxía Millennium, La reina en el palacio de las corrientes de aire (que fermoso e poético título!) co saldo de 200.000 exemplares vendidos nun só día. O fenómeno Larsson continúa. Ata agora vendéronse, en máis de 40 países, 12, 6 millóns de exemplares dos tres títulos. Incrible.

Ben, membros do ciberclub, a primeira pregunta é obrigada: a que credes que se debe tal éxito de vendas e de lectores entregados a esta saga? Nós aínda imos no primeiro libro e non sabemos nada do segundo, agás Nando que xa vai comezar o terceiro. Pero podemos opinar sobre o lido e sobre se temos ganas de devorar o resto da triloxía, e quedar aínda con ganas de ler máis sobre estes personaxes e as súas peripecias (parece que Larsson tiña planeado escribir ata dez libros), sobre todo de Lisbeth, que creo que na segunda parte é protagonista absoluta, e sen lugar a dúbidas a grande heroína de Millennium. Lin que en Suecia a consideran a raíña do país por enriba da real e un exemplo para os mozos suecos que queren cambiar o mundo e vivir a vida segundo as súas propias ideas. Tamén din que é a cara do novo feminismo. Que opinades sobre isto último? E sobre que é un exemplo a seguir? Non obstante Larsson dixo que Lisbeth achegaba as típicas valoracións e calidades masculinas… Y tamén dixo que a calidade máis destacable de Blomkvist era que se comportaba como unha fulana estereotipada (?), eu non sei moi ben a que se refire… E vós?

Agora xa podemos desvelar que os asasinos en serie son Gottfried e Martin Vanger. Imaxinabádesvos que eran eles? Eu son bastante inxenua nisto de adiviñar quen é o asasino, me adoito deixar levar pola historia sen cuestionarme nin me adiantar aos feitos, e, ademais, así me levo maior sorpresa. Nesta novela estaba bastante perdida acerca de quen podía ser. Supoñía que non serían os obvios para min (o pai nazi e o irmán de Cecilia, mesmo esta última) precisamente por esa obviedade, e en Martin non pensei xa que Larsson nolo coloca intelixentemente fóra da lista de sospeitosos ao non estar na illa cando desapareceu Harriet. Non tiña nin idea, e ata deume por pensar se sería Henrik. O que si me pareceu raro é que Martin fose tan normal, equilibrado, encantador e boa persoa sendo fillo deses pais tan inestables e tan malos pais. Imaxinábame a Martin e a Harriet crecendo no centro desa familia tan desestruturada e víaos convertidos en adultos cheos de traumas e problemas. Respecto aos asesinatos, Larsson dixo o seguinte: Non idealicei nunca delitos nin criminais, nin tipifiquei as vítimas. No primeiro libro constrúo unha serie de asasinatos a partir da reconstrución de investigacións policiais reais. A descrición da violación de Lisbeth Salander está baseada nun caso que aconteceu en Östermanlm. E así con todo. Intentei crear vítimas de crimes baseándome en persoas anónimas.

Para min a novela decae a partir de aí. Atrapoume dende o principio porque a historia fluía e as ganas de aclarar o misterio e de descubrir como ían interactuar Mikael e Salander me mantiñan aferrada ao libro. Unha vez aclarada a autoría dos asasinatos (unhas 150 páxinas antes de rematar o libro), parece que Larsson se aplica en ir desvelando, por orde de importancia e sen o suficiente ritmo, segundo a miña opinión, o resto dos misterios: que foi de Harriet, a lea de Wennerström (que por certo non entendo moito), que vai ser da "estraña" relación Mikael-Lisbeth (crédela?).

Agardo os vosos comentarios sobre estas cuestións e sobre todas as demais que queirades opinar.
Xa non poño prazos porque non sei cantos rematastes xa o libro. Vos preguntei como iades coa lectura e algúns non respondestes aínda. É importante sabelo para poder falar ou non de certas cousas. Así que comentarnos por onde andades.

Ben, isto está que arde. E por partida dobre. Por un lado, a novela que, nesta terceira parte, vai comezar a botar luz sobre tanto misterio, e por outro, a vosa activa participación cargada de interesantes comentarios e debates paralelos.

Larsson intenta darlle unha volta de rosca aos modelos ao uso deste tipo de novelas utilizando como protagonistas, non xa a un detective ou policía, senón a unha peculiar parella formada por un intelixente xornalista de investigación e unha hacker con métodos propios que non quere ter ningunha relación coas autoridades nin cos seres humanos en xeral. Blomkvist e Salander compoñen unha parella que reflicte a evolución da novela negra. Vivimos na era da comunicación global e Internet convértese nun instrumento de información valiosísimo que os nosos protagonistas utilizan, así como outros recursos tecnolóxicos acordes cos novos tempos (que intelixente a investigación que realiza Mikael a través do tratamento das fotografías!).

Na segunda parte do libro, Larsson utiliza a brutal escena sobre o encontro de Salander co seu novo avogado Nils Bjurman para mostrarnos, en toda a súa orixinal esencia, á nosa heroína. Lisbeth é unha inadaptada social, un ser marxinal que transita pola periferia da sociedade guiándose polo seu propio código moral, non sempre coincidente coa lei, lonxe de convencionalismos e indiferente á crítica social. Implacable e sempre atinada tómase a xustiza pola súa man para poñer no seu sitio personaxes desprezables que non aman as mulleres. Os misterios que encerra, intuímos que terribles, non fan máis que aumentar a fascinación que este personaxe (un verdadeiro achado do seu creador) exerce sobre os lectores. Kurdo Baksi, un dos mellores amigos de Larsson defínea como unha mestura de Pippi Calzaslargas, unha guerrilleira africana e o Dalai Lama. Ten algo do Dalai Lama, porque sen paciencia nunca se gaña na vida; outras veces é unha guerrilleira, porque é o seu xeito de enfrontarse ás cousas, e é Pippi, porque hai que perder o control e porque Pippi é a demostración de que no desastre tamén está a solución.

O escritor Henning Mankell descríbenos á sociedade sueca como unha sociedade de persoas caladas, inclinadas sobre diarios e cuncas de café (que cantidade de café se toma nesta novela!, fixástesvos? Non sei como poden durmir polas noites…), cada un cos seus pensamentos e os seus destinos. Unha sociedade introspectiva e melancólica cuxos escritores non vacilan en mergullarse nos escuros e terribles segredos que esconden persoas que son educadas para ocultar calquera conflito, e en escribir novelas nas que gravita unha denuncia social de todo tipo de desmandos e atropelos. Mankell de novo: hai que utilizar os crimes ou os delitos como un espello da sociedade.

Prazos
Anímovos a que continuedes cos vosos comentarios ao longo desta semana na que leremos a terceira parte titulada Fusiones.

Interesante inicio da nosa lectura-debate coa dobre controversia que formulastes acerca do título do libro e sobre que é o que entendemos os seres humanos (deste lado do planeta) por felicidade… Eu creo que detrás do estado do benestar e felicidade no que supostamente vivimos hai moita frustración, represión, insatisfacción… e todos os "ón" que queirades engadilos… Opino que o benestar material, como ben apuntastes, non confire a felicidade a ningún ser humano. Creo que é un bo momento, politicamente falando, para preguntarse que había detrás do chamado Estado do Benestar que tanto nos venderon fai uns anos os nosos políticos. A resposta está no que estamos a vivir actualmente e que nos mostran libros como este onde se deixa en evidencia as contradicións e delitos criminais que existen tras a fachada dunha sociedade falsamente idílica.
Quizais este sexa o motivo do resurximento da literatura negra en Escandinavia: a necesidade de analizar para intentar entender que pasou co seu paraíso. E nada mellor que a novela negra e policíaca para iso pois o delito non se pode desligar da realidade social, e, a través del, podemos entender mellor que falla nesta sociedade. E, como di Hal, aí temos tamén o seu cine, no que o lado escuro é protagonista de moitas das súas películas. Parece que a estes nórdicos lles gusta meter o dedo na chaga. Pois benvidos sexan.

Estou de acordo con todos vos en que o libro flúe, é ameno, entretido, Larsson manexa con eficacia a linguaxe, escribe sen présas, debullando todos os pormenores pero sen meterse en descricións farragosas ou superfluas (agás cando se estende, ao meu entender, demasiado, na presentación da numerosa familia Vanger). Está claro que o libro engancha. E é certo que a estas alturas da historia eu tampouco teño nin idea de por onde van os tiros do misterio, e iso, claro, fai que queiras continuar lendo ata o final para averiguar, sobre todo, quen mato a Harriet, pero tamén, como se van entrelazar os personaxes protagonistas, Salander e Mikael, que por agora van cada un polo seu lado ou que esconde Henrik Vanger, se é que esconde algo. E que me dicides de Wennerström que aínda non abriu a boca?
Observei que non afonda demasiado nos personaxes, a excepción de Salander, aínda que tamén é todo misterio o que rodea ao seu proceder; non hai retrato psicolóxico, apenas sabemos nada das súas motivacións senón é a través das súas accións e non sempre, e, isto vese moi claro no personaxe de Blomkvist, ten razón Pitty, que é imperturbable, quizais demasiado perfecto, eu tampouco o vexo moi claro por agora. Haberá que esperar a que coñeza a Salander para entendelo mellor? Que opinades vós? E outra pregunta: parécenvos reais os personaxes?

É certo que o libro carece de "profundas reflexións éticas", como di Pitty, pero si que, a través dos feitos, vai enviando "mensaxes ocultas" (palabras de Carmen, por certo, benvida de novo) relativas a temas conflitivos, especialmente a situación da muller no mundo, para que nós xulguemos e cobremos conciencia, e aí é onde o personaxe de Salander ocupa un lugar esencial, pero tamén a rapaza desaparecida Harriet ou Cecilia Vanger. Botades de menos máis reflexións ou chégavos con esas "mensaxes ocultas"?

E si, ten razón Nando, a partir de agora comeza o interesante. Na segunda parte despois dun inicio no que para min decae o interese da historia, volve recuperarse o suspense ante novos achados que prometen, e, por suposto, ante a irrupción ao besta de Salander, que, na primeira parte, apenas é un esbozo, e que agora comeza a crecer, e de que manera!… Si, Nando, tes razón, o miolo do libro é esta diminuta hacker capaz de facer cousas incribles. Pero mellor falar dela na segunda parte, non desvelemos por agora o que nos espera, aínda que vos lanzo unha pregunta: de quen credes que é un trasunto Larsson? De Blomkvist ou de Salander? O dos dous? Hai un dato curioso: as iniciais do nome de Stieg Larsson son as de Lisbeth Salander invertidas. Unha casualidade (¿?) ou un aceno?

Déixovos coas últimas palabras desta primeira parte, unha das frases lapidarias de Salander: todo o mundo ten segredos. Só é cuestión de descubrir cales. Si, hai demasiados segredos nestes personaxes, vexamos se podemos descubrilos….

PRAZOS

Continuamos a nosa lectura ao longo dos seguintes sete días coa segunda parte titulada Análisis de consecuencias que nos levará ata a páxina 316.  Que disfrutedes e espero que sigades así de activos cos vosos comentarios…

A saga policíaca Millennium protagonízana Lisbeth Salander e Mikael Blomkvist. Salander (a gran baza do libro, que xurdiu, en palabras do autor, porque quería imaxinar como se desenvolvería na sociedade actual Pippi Calzaslargas), é unha peculiar investigadora privada e hacker de veintitantos anos, metro e medio de estatura e 42 quilos de peso, huraña, salvaxe e inadaptada á que os psiquiatras que a trataron dende pequena cualifican de sociópata con trazos psicopáticos. Na súa curta vida hai motivos sobrados para que non teña ningunha confianza na lei nin no poder, polo que aplica os seus propios métodos con grande intelixencia para conseguir os seus obxectivos sen ningún remordemento sobre a base do seu propio sentido da xustiza. Blomkvist (un trasunto do autor), corentón, idealista, divorciado, pai desastroso e incurable mullereiro é un xornalista de investigación tenaz e inconformista á fronte dunha revista de denuncia, Millennium, que pasa por un mal momento tras ser condenado por difamación e calumnía. O azar une estes dous personaxes que se entregan a indagar a desaparición en circunstancias nunca esclarecidas dunha moza de rica familia, acontecida 30 anos atrás. Salander e Blomkvist mergúllanse nas súas pescudas no lado escuro da correcta e modélica sociedade sueca onde van encontrar corrupción, violencia sexual, prostitución de menores, etc. Larsson utiliza a intriga para realizar unha feroz crítica social cunha clara intención moral, que parece ser o tema fundamental do libro, aos abusos de poder de calquera tipo. Unha historia chea de mentiras encubertas, reflexións morais e violencia desmedida por parte daqueles que non aman as mulleres escrita cunha prosa parca, eficaz e solvente.

Recentemente, unha páxina web francesa moi influente (www.evene.fr) cualificou a Larsson de figura lendaria, cuxo extraordinario xenio literario creou unha das obras literarias máis importantes do século XXI… As tres novelas constitúen un auténtico fresco da sociedade moderna que non pode compararse ao que ningún escritor de novela criminal fixo nunca antes.

Ben, é a quenda de descubrir por nós mesmos que contén este libro e se estamos de acordo ou non en todo o que se leva dito sobre el.

Por certo, esta semana estréase a película baseada na novela. Que casualidade! Eu esperarei a ler a novela para ir a vela.

PRAZOS

 Ao longo desta semana que comeza leremos a primeira parte: Incitación (ata a páxina 152).

Custoume pero finalmente conseguín o libro máis lido dos últimos tempos. Nos nosos clubes de lectura está solicitadísimo pero con paciencia e, á cola, logrei reunir o número suficiente de exemplares para que poidamos descubrir por nós mesmos e con calma (son 665 páxinas) que é o que contén este éxito de vendas e lectores.

O libro xa está nas bibliotecas correspondentes preparado para que o poidades recoller a partir de agora mesmo.

Non vos esquezades de devolver o voso exemplar de Ojos azules de Toni Morrison, e se, algún atrasado ten aínda na casa o seu exemplar de Viajes con Heródoto devolvédeo tamén por favor. Graciñas.