Ciberclub

Todo era verdade, incluído o de xenio: nunha proba que lle realizaron aos oito anos para descubrir por que era tan raro descubriuse que tiña un coeficiente intelectual de 215. 

Truman Capote, un dos máis polémicos e célebres talentos literarios do século XX, naceu en 1924 en Nova Orleans. Sendo moi pequeno os seus pais divorciáronse e foi a vivir cunhas tías anciás a unha granxa de Alabama: tiven unha nenez difícil. Non pasei privacións económicas pero sufrín un total abandono emocional. Nunca sentín que pertencese a ningún lugar.
O seu universo literario construíuse na soidade daquela infancia: empecei a escribir cando tiña 8 anos: de improviso, sen inspirarme en exemplo ningún. Non coñecía ninguén que escribise e pouca xente que lese. Pero o caso era que só me interesaban catro cousas: ler libros, ir ao cine, bailar claqué e facer debuxos. Entón, un día, comecei a escribir, sen saber que me encadeara de por vida a un nobre, pero implacable amo.
Dende ese momento construíu o que el posteriormente chamaría un estilo de ver e oír. Capote sempre contou en todos os seus libros o que vía e oía.
Aos 17 anos xa publicaba contos en revistas e, aos 18 marchouse a Nova York para traballar como redactor en The New Yorker.

Na súa primeira novela, a intensa Otras voces, otros ámbitos, publicada en 1948 (Cando Deus lle entrega a un un don, tamén lle dá un látego; e o látego é unicamente para autoflaxelarse) narra gran parte das súas tormentosas experiencias da súa nenez, mesturando a realidade coa ficción, o que se convertería nunha constante da súa literatura. A novela, que tivo un grande éxito de público e crítica converténdoo nun escritor famoso, trouxo consigo unha gran polémica xa que falaba abertamente da homosexualidade. A fama, o éxito e a polémica non o abandonarán nin na súa vida nin na súa obra ata o final.

O seu éxito literario foi acompañado dun grande éxito social, o que lle permitiu tratar con intimidade a boa parte da alta sociedade neoiorquina da súa época, á que posteriormente retrataría, na súa obra póstuma e inacabada Plegarias atendidas, de xeito mordaz e ferinte.

Ademais da súa obra mestra A sangre fría, Capote publicou obras moi heteroxéneas nas que sempre aparece a confluencia entre ficción e non ficción:
- El arpa de hierba, unha fermosa novela chea de poesía, onde volve á súa infancia.
- Se oyen las musas, unha divertida reportaxe, precursora da non fiction novel, sobre unha xira teatral dunha compañía estadounidense pola Unión Soviética.
- Desayuno en Tiffany’s, un retrato non só da promiscua, feliz e despreocupada Holly Golightly, senón tamén da sociedade, non exento de crítica, na que se move a protagonista.
- Los perros ladran, un mapa en prosa, unha xeografía escrita da miña vida dende 1942 ata 1972.
- Música para camaleones, testamento literario e intento de literatura total: relatos, artigos, poesía, periodismo, apuntamentos persoais, guións cinematográficos, conversacións…
- Contos (marabilloso Un recuerdo navideño), libros de viaxes (foi un gran viaxeiro) e guións cinematográficos.

Capote elixiu morrer o 25 de agosto de 1984 en Los Ángeles na mansión de Joanne Carson. Esta contou que Truman lle impediu chamar os médicos: Non quero volver pasar por iso. Se che importo, non fagas nada. Déixame ir. As súas últimas palabras foron: mamá, mamá, son eu, son Buddy, sinto frío.

Así o anunciou a Academia Sueca que a premia por "describir coa densidade da poesía e a franqueza da prosa, o universo dos desposuídos". A novelista, poeta e ensaísta de 56 anos de idade afirmou ao coñecer a noticia: "Estou sorprendida e aínda non o podo crer. De momento non podo dicir máis".

A escritora, que vive en Berlín dende 1987, naceu en Nytzkydorf (Romanía) en 1953 nunha familia da minoría alemá nese país -á que pertenceron outros escritores emblemáticos alemáns como Paul Celan ou Oskar Pastior-. Herta Müller estudou filoloxía xermánica e filoloxía romanesa simultáneamente, tratando de afondar nos coñecementos das dúas literaturas ás que sentía que pertencía. A súa obra encarna en boa parte o destino da minoría alemá nos países do centro de Europa que, tras o fin da Segunda Guerra Mundial, en moitas ocasións tiveron que pagar por partida dobre as culpas do nacionalsocialismo.

A Herta Müller gústalle recortar palabras nos xornais e revistas. Clasifícaas para despois utilizalas ou deixalas envellecer nun canto do seu escritorio: ve nelas unha metáfora da vida.

Antes de Müller, o último alemán que recibiu o Nobel de Literatura foi Günter Grass, galardoado en 1999. Herta Müller é a duodécima muller coroada con este premio.

A escritora Elena Quiroga, amiga persoal do autor, no seu discurso de entrada na Real Academia Española en 1983 titulado "Presencia y ausencia de Álvaro Cunqueiro" dixo del: Era bo, grande, amador da vida, cun cendal de melancolía, fermosa a súa obra, e libre. Non era agresivo, non era aleccionador, non era dogmático.

Sirvan estas definitorias palabras de Elena Quiroga como introdución a dúas autobiografías, a primeira publicada en 1935 e a segunda nos últimos anos da súa vida. Senllos textos proceden dunha recompilación de entrevistas feitas ao escritor mindoniense ao longo de toda a súa vida e publicadas por Ramón Nicolás en 1994 ("Entrevistas con A. Cunqueiro" - Editorial Nigra).

Que mellor xeito de achegarnos a el senón a través das súas propias palabras?

Autobiografia da súa infancia e xuventude

De neno tiven a paixon polos cabalos e polos encaixes. Fun pouco xogantín; mais ben foi mentireiro e contemplativo. Aos oito anos xa lera a Verne e Os miserables de Víctor Hugo. Daquela eu botaba grandes sermóns dende o pino das escadeiras da miña casa e pegaba sober cartóns prigues de papel de barba, dibuxando logo fermosísimas batallas. Fíxenme un descreído, comecei a falar galego a cotío, í-a ler libros, revistas, periódicos, se orde, sen tasa, sen concerto posíbele. Aos quince anos eu era repubricán, ateo, galeguista, barulleiro, bacheler e medía 1’85 m., pesando soio 54 kilos. Medrar tanto vénme de caste; tamén me veñen de caste as mans longas, a facilidade pras linguas i-o amor á caza. Eu desexaría ser cazador e intérprete. Tírame a pintura. Non se me daría por ser un grande mestre, pro gostaríame dibuxar ben. Góstame a soedade; góstame os longos paseos por ista docísima ribiera; a estrada do Carmen polo inverno, que é chea de sol; a estrada de San Lázaro pola primavera, estrada de riquísimo aire; polo vran á beira dos ríos, polas aceas de Xacinto, i-a ría da Cega; no outono a Alameda dos Remedios é unha groria. Prefiro Mondoñedo e Compostela a todo, e gostaríame demorar unha longa tempada nas terras outas, por Meira, pola Fonmiña, pola Graña de Vilarente…

Xosé Filgueira Valverde, “Autógrafos e inéditos de Álvaro Cunqueiro” publicado en Autopoética e poesías no ano 1935.

 Autobiografía

Eu nacín en Mondoñedo, un 22 de Nadal de 1911, dunha familia que levaba vivindo aquí, nas terras de Mondoñedo, por parte da miña nai, e nas terras de Miranda, que haxa documento desde o día 16 de febreiro de 1232. De modo que son 700 anos mindoniense. No instituto que entón estaba na calle de San Marcos en Lugo estudei o bachillerato. Un claustro frío, unas paredes húmedas, en fin, e unha biblioteca con unha pequena estufa. Eu lataba muitas clases para ir ler e fixen enseguida amistade con escritores que siguen sendo hoxe os predilectos, por exemplo Dickens. Eu tiña ademais unha aficionada a Dickens que me examinaba: cando saiu Pickwick por primeira vez de viaxe? E eu tiña que contestar: o 20 de xullo de 1827.

En Santiago veu a guerra e non rematei Filosofía e Letras. Recordo a Cotarelo, a Moralejo –que era a millor maneira de non aprender latín-. Recordo todo aquel grupo da miña xeneración.

Traballei en periódicos. Subdirector de La Voz de España, de ABC, de Vértice. Deixeino. Pasei alá unhos anos en Mondoñedo. Casei. Tiven fillos. Despois fun para o Faro de Vigo de director, case 8 anos, e deixeino no momento en que  non o necesitaba económicamente. Vivir vivo en Vigo un pouco por inercia, porque teño alí a maior parte dos meus libros (teño unha biblioteca de 7000 exemplares); o clima; o mar; e hai posibilidade de ir a Mondoñedo os fins de semana. Gústame muito viaxar. América, case toda Europa, conferencias desde os habitantes da lua aos viaxes de Ulises.

Son un home normal, incluso rutinario. Érgome indefectiblemente cedo. Traballo seguido pola mañán. Gústame comer na casa. Son un gran cafetero. Paseo varios kilómetros. Tomo notas, estudio, ando con algún idioma a voltas –agora co grego moderno-. Vou ao correo a botar cartas todos os días. Gústame o teatro (cando estou en Madrid vou pola tarde e pola noite). Pregúntome por qué non me gusta o cine, en especial se a abundancia de elementos técnicos por parte do director é grande sinto unha especie de falsedade, paréceme que estou vendo facer a escena e empezo a bulir no asiento… probablemente eu esté un pouco enfermo de tradición literaria. Algo importante para mí son os amigos, (no meu pobo poido entrar en todas as casas astra a cociña) sin embargo creo que son un pouco solitario, de aí os meus paseos.

O meu pai e a miña nai eran grandes cociñeiros e eu nunha cociña se facer de todo, desde unha sopa de allo a un plato montado, por exemplo un lomo “siete princesa”. Gústame que as cousas seipan ás cousas. A cociña ten que ser todo o contrario do arte do disfraz e teño unha inclinación excesiva polos afumados: o salmón afumado, a troita afumada, o peixe espada afumado, os chourizos ben afumados, os chourizo de aquí, de Mondoñedo. Aquí faise unha grande matanza con enorme variedade de cousas que sobrepasan ás outras rexións de Galicia: catro ou cinco tipos de morcillas, chanfainas, longanizas… morcillas doces, morcillas con cebola, morcillas picantes… Tamén teño unha gran memoria vinícola e un viño de calidade que bebera unha vez recórdoo e recoñézoo sempre. Nestas cousas teño, verdadeiramente, acertado.

Autobiografía incluída nunha entrevista feita por Margarita Ledo Andión “Entrevista inédita do ano 1973”, publicada no ano 1982 no nº 2 de Coordenadas.

Se queredes saber máis sobre o autor e a súa obra remítovos ás seguintes páxinas web:

http://es.wikipedia.org/wiki/Álvaro_Cunqueiro

http://cvc.cervantes.es/ACTCULT/cunqueiro/ (interesante e moi completa páxina sobre o autor e a súa obra realizada polo Centro Virtual Cervantes)

http://www.literaturas.com/v010/sec0309/suplemento/cunqueiro.htm(desenfadada biografía titulada “Cunqueiro, el piel roja de Mondoñedo”)

http://www.escritores.org/proba3/index.php/area-de-promocion/videos/630-entrevista-alvaro-cunqueiro (video da entrevista dunha hora de duración realizada a Cunqueiro en 1978 no mítico programa de TVE “A fondo”)

 

Su obra considerada maestra, El palacio de los sueños, denuncia el régimen autoritario imperante en Albania durante la dictadura de Enver Hoxha.

Otras de sus novelas más destacadas son ‘Expediente H’, ‘El pintor de Pekín’, ‘El firmán de la ceguera’ y ‘El crepúsculo de los dioses de la estepa’. Junto a la novela, también ha cultivado la poesía y el ensayo. En 2005 recibió el Premio Man Booker Internacional, y sigue siendo uno de los eternos candidatos al Nobel de Literatura.

El premio será entregado por el príncipe Felipe a finales de octubre en el Teatro Campoamor de Oviedo.

Hoxe mércores ás 20.00 horas no Auditorio da Fundación Caixa Galicia da Coruña (Cantón Grande), os escritores Manuel Rivas e José Saramago manterán un diálogo, que co título Narrar, lembrar, versará sobre as súas respectivas obras e o proceso literario.

O acto, que estará moderado pola escritora Rosa Aneiros, forma parte das VI Edición dos Diálogos Literarios de Mariñán.

O escritor Bernardo Atxaga presenta o seu último libro Sete casas en Francia o martes 19 de maio ás 19.30 na Fnac da Coruña. A editorial Faktoría K edita en galego esta novela simultaneamente á edición en castelán, o que supón un acontecemento literario na nosa língua. Atxaga debatirá co seu tradutor Ramón Nicolás e asinará exemplares ao seu público. 

Sete casas en Francia supón un importante xiro no seu estilo literario, adoptando por primeira vez un ton cómico e grotesco para abordar a época colonial do Congo Belga.