É hora de sacar conclusións. Rematastes xa o libro? Que valoración final podedes facer sobre el?Vexo que á maioría vos gustou, poderiades explicar por que ou por que non aos que non vos gustase? Que vos pareceu a historia? E a súa estrutura? A que credes que obedece a división da obra en dous tipos de capítulos: os nomeados coas estacións do ano e os titulados coas frases entresacadas da "familia feliz" (e branca)? E o xeito de narrala, as distintas voces que utiliza a autora, a súa escritura tan poética?
Que opinades sobre o que di cara ao final acerca de que os únicos que amaron a Pecola foron Línea Maginot e Cholly? Credes que é certo? E se o é, como puido facer o que fixo á súa filla?
Paréceme moi logrado e moi representativo o capítulo no que describe como as amigas da tía de Cholly a coidan, a solidariedade entre estas mulleres xa maiores; como as define (sublime), o talle moral que alcanzan unhas mulleres que sufriron e soportaron o peso de todas a súa familia, a súa dor e o seu sufrimento; como describe a súa evolución na vida ata chegar a estas fermosas palabras finais: estaban más allá de las lágrimas, más allá del terror. Ahora podían recorrer los caminos del Mississippi, las sendas de Georgia, los campos de Alabama, sin que les molestara nadie. Eran los bastante viejas para encolerizarse donde y cuando quisieran, estaban lo bastante fatigadas para esperar sin angustia la muerte, lo bastante desvinculadas de la carne para aceptar la noción de dolor a la vez que ignoraban su presencia. Eran, de hecho, y al fin, libres (páx.174).
Así mesmo, transcribo o fragmento sobre a relación que establece entre a vida de Cholly e a música (algo tan importante na escritura de Morrison): los fragmentos de la vida de Cholly sólo tendrían coherencia en la mente de un músico… sólo ellos conocerían la manera de conectar el corazón rojo de una sandía con la bolsa de asafétida y con las uvas verdes, con la luz de una linterna en su trasero y los puñados de billetes y la limonada en un bote de vidrio y un hombre llamado Blue, para dar una idea de lo que todo aquello significaba en cuanto a alegría y dolor, en cuanto a amor, en cuanto a ira, y a darle como culminación el ansia penetrante de libertad. Sólo un músico percibiría, comprendería, sin ni siquiera percatarse de ello, que Cholly era libre. Peligrosamente libre. Libre de experimentar cualesqueira de las sensaciones que le acometían: miedo, culpa, vergüenza, amor, pesadumbre, lástima (páx.199).
O final do libro é demoledor: es demasiado, demasiado, demasiado tarde.
Quero deixar unha última reflexión e é que a min me parece que a escritura de Morrison vai moito máis alá do seu desexo de escribir sobre os afroamericanos dun xeito inequivocamente negro. Creo que non necesita ningunha etiqueta fóra da escritura mesma. Sinxelamente, é unha escritora. Unha grande escritora adulta e chea de verdade.
Agora cédovos a palabra para que cos vosos comentarios pechedes esta fermosa e triste historia.
