Ciberclub

Holden esperta o segundo día da súa fuxida. É domingo, non pode volver á súa casa hasta el miércoles, o, por lo menos, hasta el martes. Como non sabe moi ben que facer, decide chamar a Sally, unha antiga noiva, que non lle cae moi ben. Se vos dades conta, aínda que parece que Holden é solitario, está a buscar continuamente compañía, sexa quen sexa, encontros que, por outro lado, nunca acaban ben e aumentan a súa sensación de soidade, e esa soidade lle doe. Máis que un solitario poderiamos dicir que é un inadaptado. En cambio nunca chama a Jane, aínda que llo formula varias veces, pero nunca se encuentra en vena. É curioso que non busque a compañía dunha das persoas máis importantes para el e perda o tempo con persoas que non lle satisfán. Por que credes que non chama a Jane? Teremos que esperar ao seu encontro con Phoebe para que teña unha interacción satisfactoria e real.

Mentres espera á súa cita con Sally coñece unhas monxas que lle deparan un dos poucos encontros agradables. Parécenlle moi simpáticas e a súa humildade conmóveo, ademais unha é profesora de literatura e falan dunha das poucas cousas que lle interesan a Holden. Pouco despois ten outro encontro grato e moi significativo. Ve unha familia humilde paseando (curioso que a xente máis humilde sexa a que o atraia) e fíxase no neno que vai cantando: tenía una voz muy bonita y cantaba porque le salía del alma, se le notaba. Los coches pasaban rozándole a toda velocidad, los frenos chirriaban a su alrededor, pero sus padres seguían hablando como si tal cosa. Y él seguía caminando junto al bordillo y cantando: “si un cuerpo coge a otro cuerpo, cuando van entre el centeno”. Aquel niño me hizo sentirme mucho mejor. Se me fue toda la depresión (máis tarde descubriremos que a verdadeira letra desa canción, que é un poema, é si un cuerpo encuentra a otro cuerpo, pero el "quere" escoitar a palabra "coge" coa que despois argumentará ante a súa irmá sobre o que desexa facer na vida). Intenta ver a Phoebe para darlle un disco que lle comprou pero non o consegue e camiño do Museo de Historia Natural ten un recordo infantil fermoso de cando el ía a ese museo e o boa que era a profesora que os acompañaba e o que alí vían que nunca cambiaba: nada cambiaba. Lo único que cambiaba era uno mismo. No es que fueras mucho mayor. No era exactamente eso. Sólo que eras diferente. […] Vamos, que siempre pasaba algo que te hacía diferente. No puedo explicar muy bien lo que quiero decir. Y aunque pudiera, creo que no querría.

No libro hai continuas reflexións que lle fan cuestionarse todo e, moitas veces, no decurso das súas reflexións cambia de idea (como o seu comentario sobre os tipos aburridos), a súa mente non para, está en continua ebulición.

A súa cita con Sally é un fracaso, dille que a quere e non é verdade (isto mostra a súa confusión co tema do amor e as mulleres) e o fracaso chega ao seu cénit cando non pode máis e lle pregunta: ¿te has hartado alguna vez de todo? ¿Has pensado alguna vez que a menos que hiciera algo en seguida el mundo se te venía encima?, pero Sally non lle entende, e el insiste e proponlle marchar de alí: viviremos en cabañas y sitios así hasta que se nos acabe el dinero. Luego buscaré trabajo en alguna parte y viviremos cerca de un río. Nos casaremos y en el invierno yo cortaré la leña y todo eso. Ya verás. Lo pasaremos formidable. Sally dille que iso é absurdo. Holden está tan desesperado que fai cousas que non sabe por que as fai, porque se dá conta de que aínda que ela tivese dito que si non a tería levado con el. Holden quere escapar desta sociedade que non entende e irse a vivir a unha cabana nun bosque illado do mundo. Isto recórdame á obra "Walden, la vida en los bosques" de Thoreau escrita en 1854 ou á vida do propio Salinger que se afastou do mundo e da fama despois do éxito desta novela.

Intenta unha nova cita cun antigo amigo moi intelectual que tamén é un fracaso, este incrépalle o neno que é e marcha deseguida (Toma una copa más. Por favor. Tengo una depresión horrible. Me siento muy solo, de verdad) polo que decide collerse unha borracheira e comeza a tocar fondo: estaba llorando. No sé por qué. Supongo que porque me sentía muy solo y muy deprimido. Vai ao lago do parque para ver se encontra a resposta a onde se esconden os patos cando a auga se xea. Holden está conxelado e pensa que vai morrer así que decide ir á súa casa e ver a súa irmá. Ao chegar non a esperta e rolda polo seu cuarto, á fin séntese completamente a gusto. Esperta a Phoebe e esta, que é moi intelixente, interrógalle como un ser adulto, se decata de que o expulsaron, el ten ganas de falar e contarlle todo o que pasou. Phoebe chega ao quid da cuestión cando lle solta a ti nunca te gusta nada e, ante a súa negativa, pídelle que lle diga algo que lle guste moito. Holden pensa e o único que se lle ocurre son aquelas dúas monxas e un rapaz do colexio que, ante ao acoso doutros compañeiros e por non se desdicir, se suicidara. Persoas con principios. Pero el non lle di iso e fálalle de Allie e dela mesma. Phoebe prosegue co seu interrogatorio e pregúntalle que lle gustaría ser. E aí vén o parágrafo fundamental e que dá título ao libro. Así que imos falar un pouco del. Holden fala de coller os nenos ("catch") para evitar que caian polo precipicio. A tradución literal de "catcher" é o xogador de béisbol que corre para atrapar a pelota, "catch" significa coller, agarrar, suxeitar. "Catcher" por derivación podería ser o que agarra, colle ou suxeita algo. Como non ten tradución nunha soa palabra escolleuse "gardián" que é o que garda ou vixía. El vixía os nenos evitando que caian. A min non me parece unha mala tradución tendo en conta a dificultade de conseguir unha tradución exacta, e ademais Salinger é a única tradución que autorizou o castelán. Na primeira tradución ao español, en Arxentina, escolleuse o título "El cazador oculto", a min non me parece acertada pois cazador significa outra cousa, el non quere cazar os nenos, e oculto, que supoño que é porque está entre o centeo e non se lle pode ver, tampouco está implícito no texto sinalado, non necesita estar oculto para evitar que caian nin se nomea esta situación. Tamén me parece bo, aínda que menos, como apunta Pitty, o título en portugués: "À espera non centeio". Respecto ao contido do parágrafo, o que desexa Holden é protexer a inocencia da nenez, que non caian nunca polo precipicio que significa facerse adulto.

A medida que a súa depresión e soidade van en aumento, maiores son os desexos de Holden de escapar, tanto que perfila un plan moi detallado de fuxida. Non obstante, o seu argumento e desexo de escapar verase modificado cando a súa irmá decide escapar con el. Holden sente unha gran responsabilidade e decátase de que ser adulto significa tamén ser responsable, o que aumenta, en principio, os seus desexos de fuxir, pero finalmente, e isto está magnificamente logrado polo autor, confrontado á verdadeira realidade, esa responsabilidade será a que lle faga renunciar o desexo de fuxida e é nese momento cando Holden abandona definitivamente a infancia. Só desexa ver feliz a Phoebe e mentres esta dá voltas no carrusel, séntese el tamén feliz por primeira vez.

Déixome algúns temas no tinteiro que espero que os comentedes vós, así como todo o demais que desexedes: o significado dos dous encontros cos profesores cos que ten unha boa relación, Spencer e Antolini, que abren e pechan a novela, nos que, en ambos os dous casos, outros factores lles afasta deles. Outro tema sería o porqué para tantos asasinos (o de Lennon, o de Kennedy…) fóra un libro tan importante, ou o final do libro: en el momento en que uno cuenta cualquier cosa, empieza a echar de menos a todo el mundo.

Espero os vosos comentarios cos que pecharemos a lectura deste libro.

Este ano o Nadal cóllenos en plena lectura, así que faremos unha pequena pausa ata a semana que vén na que publicarei un novo post. Aínda así, podedes seguir deixando os vosos comentarios sempre que queirades e as ocupacións propias destas datas volo permitan.

O Club Virtual de Lectura aproveita para desexarvos a todos:

Nando, Ana, Francisco, Montse, Pitty, Beatriz, Fatty, Alexhandrine, Begoña, Maite, Susana, María, Keli, Pedro, Gonzalo, Xandra, Marta, Nadia e por suposto ao noso eficiente compañeiro "na sombra" Julio

Unhas FELICES FESTAS en compañía dos vosos seres queridos.

Que o pasedes moi ben!!

Xa estamos metidos na pel de Holden. Convertémonos, como apunta Francisco, en "un amigo íntimo con quen comparte os seus sentimentos" ou como di Kely "encontro que o máis incrible é como o escritor conseguiu introducirnos na mente dun adolescente dun xeito tan acertado". Holden vainos levar da man a vivir unha serie de peripecias, pero tamén vai compartir connosco as súas reflexións e opinións das persoas que o rodean.

Holden comeza a contarnos una cosa de locos que me pasó durante las Navidades pasadas dende un antro ao que o mandaron a repoñerse (psiquiátrico, casa de repouso?). É sábado, acábano de expulsar do seu colexio e en vez de ir ao partido de fútbol ao que van ir todos, vai despedirse do seu profesor de Historia, o vello Spencer. Todo ao seu arredor está xeado, e non só fisicamente, pero un recordo agradable, ao que acode para poder despedirse en condicións, comézanos a mostrar que non é un "cínico" ao que non lle afectan as cousas, senón que esconde unha alma sensible. Arrepíntese da súa visita en canto entra porque o vello profesor, enfermo, o deprime e o sermonea. Nese capítulo xorde por primeira vez no libro un pensamento interrogante, que lle obsesionará ao longo do libro: de pronto me acordé del lago que hay en Central Park. Me pregunté si estaría ya helado y, si lo estaba, adónde habrían ido los patos. Me pregunté dónde se meterían los patos cuando venía el frío y se helaba la superficie del agua, si vendría un hombre a recogerlos en un camión para llevarlos al zoológico, o si se irían ellos a algún sitio por su cuenta. Que credes que significa este pensamento recorrente e tan lírico?

Cando volve ao seu cuarto ponse a ler (Lejos de África de Isak Dinesen) e confésanos que soy un completo analfabeto, pero leo muchísimo. Fala un rato de libros e afirma que os que máis lle gustan son esos que cuando acabas de leerlos piensas que ojalá el autor fuera muy amigo tuyo para poder llamarle por teléfono cuando quisieras. Síntome moi identificada con esta observación, e vós? Fala deses escritores cos que sentes unha afinidade que vai máis alá de que che gusten os seus libros. Pasa un rato con Ackley, o único que tampouco foi ao partido, un tipo pesado ao que ninguén aguanta e que nunca lava os dentes, e despois chega Stradlater, o seu compañeiro de cuarto, un guaperas forte e fachendoso que, como ten unha cita, lle pide que lle escriba unha composición xa que se lle dá moi ben escribir. Ao mesmo tempo decátase que con quen ten unha cita é con Jane Gallaher, unha amiga do verán pola que Holden sentiu algo moi especial, e se morre de celos pero intenta non o aparentar. Ao final escribe unha composición sobre a luva de béisbol do seu irmán Allie na que tiña escritos con tinta verde poemas para lelos mentres estaba no campo esperando. Decatámonos do grande amor que tiña polo seu irmán morto aos 13 anos, e do intelixente e boa persoa que era. E como, cando morreu, rompeu todas as ventás do garaxe co puño. Esta parte reflicte moi ben como é Holden, a súa sensibilidade, a súa imaxinación respecto ao tema que escolle para a composición e o seu aprecio por determinado tipo de persoas. Ao final remata pelexándose con Stradlater cando volve da súa cita, e, como non pode durmir, decide irse de Pencey esa mesma noite a un hotel barato de Nova York para pasarllo ben uns de días antes de volver á súa casa o mércores. Pero, cando se vai, case se bota a chorar e despídese co berro ¡Qué durmáis bien, tarados!

Xa en Nova York un taxista, ao que lle pregunta se sabe onde van os patos de Central Park cando a auga se xea e que reacciona coma se o rapaz estivese tolo, (algo que repetirá de novo con outro taxista co que manterá unha conversación delirante acerca do tema) o leva ao hotel Edmont onde contempla dende a ventá escenas absurdas e divertidas que poñen en evidencia a súa perplexidade ante o mundo adulto. Logo dálle por pensar no sexo (eso del sexo no lo entiendo. Se lo juro) e ponse cachondo intentando unha cita cunha muller coa que podería ter sexo pero sáelle mal. Baixa ao salón de baile do hotel e comeza a botar de menos a Phoebe, a súa irmá de 10 anos á que adora (no se imaginan ustedes lo guapa y lo lista que es). Con estas dúas alusións aos seus irmáns pequenos, que continuarán ao longo de todo o libro, advertimos o seu apego ao mundo da infancia (apenas fala, en cambio, dos seus pais e do seu irmán maior dinos que, aínda que é un escritor de talento, se está a prostituír en Hollywood), sobre todo de nenos intelixentes e sensibles e máis maduros e sensatos, dende o seu punto de vista, que os adultos.

A partir de aí sucédenlle unha serie de acontecementos con seres adultos cos que choca continuamente: un camareiro que non lle serve un whisky por ser menor, tres rapazas "parvas" coas que baila, unha antiga noiva do seu irmán que non aguanta, unha prostituta que lle consegue o ascensorista (unha escena tristísima maxistralmente narrada), coa que non ten sexo (xa que no fondo lle dá medo e rexeitamento  [ de pronto se puso a hacer unas cosas muy raras, unas groserías horrorosas] e ademais é virxe aínda) e que, ao pagar menos do que ela quere, volve co ascensorista que o pega un puñazo. Todos estes acontecementos non fan máis que aumentar a súa soidade, a súa depresión (Nueva York es terrible cuando alguien se ríe de noche. La carcajada se oye a millas y millas de distancia y le hace sentirse a uno aún más triste y deprimido […] lo único que de verdad tenía ganas de hacer era suicidarme […] me sentía muy mal. De lo más deprimido. Casi deseaba estar muerto) e o seu malestar ante un mundo que non entende e co que non interacciona ben: de pronto empecé a sentirme como un imbécil sentado allí solo en medio de todo el mundo […] me paso el día entero diciendo que estoy encantado de haberlas conocido a personas que me importan un comino. Pero supongo que si uno quiere seguir viviendo, tiene que decir tonterías de esas. Todo iso nos evidencia que Holden non quere entrar nese mundo adulto e por ese motivo o está a cuestionar continuamente. As palabras: falso, hipócrita, cretino, plomo, cabróns… repítense para describir os adultos que o rodean.

Ademais de aos seus irmáns pequenos só salva a Jane Gallaher, a cuxo recordo dedica todo un capítulo. Un amor de adolescencia (llegamos a tener bastante intimidad. No me refiero a nada físico – de verdad de eso no hubo nada. Lo que quiero decir es que nos veíamos todo el tiempo. Para conocer a una chica no hace falta acostarse con ella), unha rapaza realmente especial e rara (como el) que lle volvía tolo e que leía continuamente y siempre libros muy buenos. Le gustaba mucho la poesía. Ela é á única persoa a quen lle ensina a luva de Allie o que demostra o importante que é para el.

Estendinme demasiado pero é que a narración é tan prolixa que, aínda así, é imposible pararse en todo: hai reflexións sobre a relixión, a covardía, o sexo, momentos de humor (como o do clavicordio), máis recordos dos seus irmáns, pero, por enriba de todo o narrado, se estende unha nube de pesadume e soidade dun rapaz realmente perdido que vai en aumento a medida que se suceden os feitos.

Prazos
Espero que continuedes cos vosos interesantes e abundantes comentarios sobre esta parte á vez que continuaremos lendo a partir do capítulo15 ata chegar ao final do libro.

El guardián entre el centeno é unha novela do célebre e misterioso escritor J.D.Salinger (Nova York, 1919- New Hampshire 2010) publicada en 1951 (anteriormente xa fora publicada en forma de serie nos anos 1945-46). Escrita en primeira persoa relata as experiencias de Holden Caulfield, un adolescente de 17 anos, en Nova York durante uns cantos días previos ao Nadal despois de ser expulsado da escola de Pencey ata que volve a súa casa psicoloxicamente moi tocado. As primeiras liñas deixan clara a súa forma de ser e de falar: si de verdad les interesa lo que voy a contarles, lo primero que querrán saber es dónde nací, cómo fue todo ese rollo de mi infancia, qué hacían mis padres antes de tenerme a mí, y demás puñetas estilo David Copperfield, pero no tengo ganas de contarles nada de eso.

Cun estilo directo e un ritmo rápido, escrito como o faría un adolescente, dun xeito coloquial, cheo de muletillas, repeticións e xerga, Holden confésase e cóntanos todo o que lle sucede eses días e o que pensa dun xeito sincero e sen tapuxos, coma se estivese a falar consigo mesmo, evitando a interposición dun narrador adulto como acontecería se a narración estivese escrita en terceira persoa. Holden é un rapaz especial, problemático, xa foi expulsado de varias escolas polo seu baixo rendemento, non lle gusta a sociedade hipócrita e conformista na que vive xa que a ve repleta de persoas, tanto os seus compañeiros coma os adultos, que se comportan dun xeito falso e superficial, o que o deprime terriblemente: ou sente odio ou sente pena por todos os que os rodean. Holden, despois de escaparse da escola para evitar que os seus pais se decaten da súa expulsión, percorre sen saber moi ben que facer unha Nova York xeada e hostil buscando un sentido á súa vida. Pola súa idade está a punto de ingresar nun mundo adulto que non lle gusta, polo que intenta aferrarse á inocencia e a sinceridade dunha infancia que non desexa abandonar (como dixo o poeta Leopoldo María Panero: na infancia vívese, despois só se sobrevive).

A novela enteira radica na psicoloxía do personaxe principal. Protagonista case absoluto (son moitos os personaxes que desfilan pola novela pero están pouco desenvolvidos), Holden é un rapaz mal falado, sensible, solitario, ao que lle encanta ler, lúcido, enxeñoso, cun humor sarcástico, mentireiro pero que odia que a xente minta, infantil e algo pallaso, manirroto, que recoñece ser un covarde, que bebe e que fuma en exceso, que non entende o sexo e que quere moito ao seu irmán Allie, que morreu cando tiña 13 anos de leucemia e cuxa morte lle marcou, e a súa irmá Phoebe, de 10, unha nena intelixente e moi adulta para a súa idade.

El guardián entre el centeno significou unha ruptura na época polo seu estilo novidoso, diferente a todo o escrito anteriormente, e polo lonxe que se encontraba da visión que se tiña entón da adolescencia. Holden fala dos adultos dun xeito irrespectuoso e malsoante e a novela aborda temas tabús por entón como o alcohol, o sexo ou a prostitución polo que foi moi deostada no seu momento. O libro contén unha gran crítica social, pero Holden, aínda que critica o mundo que o rodea, pertence a unha clase social acomodada, está libre de preocupacións importantes e ten diñeiro abondo para gastalo como lle praza. Non é un desarraigado, simplemente está perdido e busca unha saída. Como dixo Benedetti del: nin se droga nin se escapa; é un atrincheirado, pero non un evadido.

A novela non é unha mera sucesión de acontecementos superficiais que vive o noso protagonista senón que contén moitas reflexións e toda ela está impregnada dunha tristura polo mundo da infancia que ten que abandonar e o medo que ten a crecer e converterse nun deses adultos que tanto odia.

El guardián entre el centeno é unha novela intemporal que, despois de sesenta e cinco anos, mantén a súa frescura pola linguaxe que utiliza e porque o tema que trata é universal e continúa vixente hoxe en día. Baixo a súa aparencia de novela para adolescentes, escóndese un libro adulto que fala de temas que nos concirnen a todas as idades á vez que nos mostra sentimentos que todos os seres humanos compartimos.

Respecto á tradución, contestando tamén ao comentario de Gonzalo, debo facer unha aclaración. Nós imos ler a realizada en 1997, pero existe unha revisión da mesma tradutora do ano 2006 que, dende o meu punto de vista, mellora notablemente o texto xa que o actualiza moi convenientemente, incluídos tacos e expresións malsoantes. Lin as dúas versións e hai unha gran diferenza, xa que esta última nos achega á linguaxe dun adolescente actual e, tendo en conta a intemporalidade da que falaba antes, o libro podería estar escrito nos nosos días. Lamentablemente os exemplares dispoñibles son de 1997, aínda que temos dous exemplares da edición de 2006 que quizais a algún lle toque. Se é así xa nos comentaredes os "afortunados".

El guardián entre el centeno converteuse nun clásico da literatura moderna estadounidense case dende o mesmo momento da súa publicación. Dela vendéronse máis de 60 millóns de exemplares en todo o mundo, e continúan vendéndose 250.000 cada ano. É lectura obrigatoria nos institutos estadounidenses e no ano 2005 mantívose entre os dez primeiros libros máis lidos en EEUU.

Prazos
Imos dividir a lectura en dúas partes. Durante unha semana leremos ata o capítulo 14 inclusive.

Custa deixar as terras do fin do mundo pero espéranos unha nova lectura nas antípodas desta última. Ímonos a Nova York da man do adolescente "inadaptado" Holden Caulfield a vivir as súas singulares peripecias e a compartir as súas críticas reflexións sobre a sociedade, despois de ser expulsado de Pencey, o colexio onde estuda.

Novela mítica que influíu en millóns de lectores, novos e non tan novos, ao longo de décadas (foi publicada en 1945) e considerado un dos libros máis importantes do século XX.

A partir de mañá xoves podedes pasar a recoller o voso exemplar na Biblioteca do Forum Metropolitano.

Non vos esquezades de devolver Mundo do fin do mundo no mesmo lugar. Grazas.

A terceira e última parte, narrada cun ritmo trepidante porque volvemos á acción, comeza coa chegada do noso protagonista a Porto Montt ante a petición de axuda do Capitán Nilssen. Durante o longo viaxe de trinta horas ten tempo de sobra para reflexionar sobre o seu exilio político e sobre o medo a encontrarse cun Chile moi diferente do que abandonou: el paisito noble y bueno del primer amor, el territorio inolvidable de la infancia. Pero non ten tempo de comprobalo porque voa inmediatamente para o sur onde se encontra, por fin, con Nilssen cuxa descrición, á que se suma unha reflexión sobre estes homes en vías de extinción, non me resisto a transcribir: una crecida cabellera canosa impedía calcular su edad, lo vi caminar los pocos metros que nos separaban  con ese andar de pelícano característico de los marinos con muchas millas a la espalda […]. No bajan a menudo a tierra y parecen llevar en sus cuerpos el vaivén de los barcos. Quedan pocos ejemplares de esta novelesca marinería. Las tripulaciones actuales están compuestas por oficiales expertos en informática y por marinos jóvenes que no ven en la mar más que una situación transitoria. La paga no es de las mejores y la  modernización de los puertos acabó con la esperanza de ver un poco de mundo. Los hombres han dado la espalda al embrujo de los océanos.   

Os dous homes cáense ben ao momento pero o vello capitán non ten présa en contarlle que pasou: tenga paciencia. Lo sabrá todo. Lo verá todo. Hay ciertas cosas que no pueden contarse. No basta con el lenguaje para hablar de la mar.  Á calor do lume e cunha copa na man, Nilssen cóntalle o noso viaxeiro a súa vida. Unha historia chea de referencias a esas terras que nos permiten coñecelas mellor, entre outras cousas nárranos o exterminio dos pobos orixinarios que alí habitaban de man dos gandeiros de orixe europea que se asentaron ao sur de Chile e Arxentina. A nai do capitán pertencía a un destes pobos, os onas, que xunto aos alacalufes, yaganes e patagóns vivían en pequenos grupos familiares dende a Isla de Chiloé ata o extremo austral. Bosques e mar era todo o que lles rodeaba e deles vivían. Mi madre fue víctima y testigo de uno de los grandes genocidios de la historia moderna. Hacendados que hoy son venerados como paladines del progreso en Santiago y Buenos Aires practicaron la caza del indio.

Toda a súa vida a dedicara ao mar, viaxando de barco en barco polo mundo. Ao cumprir os sesenta anos, ante a chamada dos seus mares do sur, volve decidido a navegar o resto da súa vida por esas canles co seu barco o "Finisterre" xunto a Pedro Chico, un leal peón e amigo. Pero, entón, comezan a toparse cos barcos fantasmas que están a devastar eses mares. Trabajaban rápido. Esos barcos factoría son una de las monstruosidades más grandes inventadas por el hombre. No navegan tras los cardúmenes. La pesca no es su oficio. Andan tras grasa o aceite animal para la industria de los países ricos, y para conseguir sus propósitos no vacilan en asesinar los océanos. A través da radio do barco descobren a existencia de Greenpeace e o seu labor por salvar os mares, e séntense menos sós. Así que cando descobren o "Nishin Maru" cazando baleas caldeirón deciden contactar con Greenpeace para que os axude. Pero os seus barcos son poucos e están lonxe, así que deciden actuar eles sós: les ganamos la batalla a los japoneses sin más ayuda que la mar. E para demostrarllo ao xornalista emprenden unha viaxe en busca do "Finisterre" que os levará a descubrir que é o que pasou exactamente. Antes van ver o "Nishin Maru" que está en Porto Montt: presentaba la banda de babor muy averiada, como si hubiese sufrido numerosas colisiones […] ¿Contra qué diablos chocó? Contra la mar. Pero a viaxe prosegue e navegan por golfos, canles, cabos e illas mentres Nilssen lles narra historias de piratas doutros tempos. Despois terán que facer un percorrido a cabalo ata chegar ao Golfo de San Esteban onde os espera o "Finisterre". A bordo do "Finisterre" diríxense rumbo sur, siempre sur ata o lugar onde aconteceron os feitos. O capitán Nilssen e Pedro Chico intentaran bloquear o paso do buque xaponés pero o vento tempestuoso impedírallelo, o que si puideron contemplar foi a terrible caza de baleas que o "Nishin Maru" estaba a realizar: al amanecer, los japoneses seguían subiendo ballenas muertas a bordo […] El agua de la ensenada hedía a sangre y por todas partes flotaban restos de piel. Entón Pedro Chico botouse ao mar nun pequeno bote e remou ata o barco xaponés. Os tripulantes rían, botábano auga, lixo, mexábanlle enriba, cando, de pronto, unha balea emerxeu e empurrou a Pedro lonxe do barco. Entonces, obedeciendo a una llamada que ningún otro hombre ha escuchado en la mar, una llamada que estremecía los tímpanos, treinta, cincuenta, cien, una multitud de ballenas y delfines nadaron veloces hasta casi tocar la costa, para volver con mayor velocidad aún y estrellar sus cabezas contra el barco. Dese xeito, lograron empurrar o barco contra a costa, mentres moitos tripulantes se lanzaban ao mar e eran destruídos polas baleas. O "Nishin Maru" fuxiu sen importarlle a sorte dos seus tripulantes que aínda quedaban na auga.

Cando chegan finalmente ao lugar dos feitos poden contemplar os restos da carnizaría. Pedro Chico, ante a pregunta do protagonista, ¿usted se explica por qué lo ayudaron las ballenas y por qué no se defendieron antes?, dános a explicación do acontecido: por mi patrón sabrá que soy alacalufe. Nací en la mar y sé que hay cosas que no pueden explicarse. Son, no más. Mi gente, los pocos que quedan, aseguran que las ballenas no saben defenderse y que son los únicos animales compasivos. Cuando boté la panga y remé hacia el ballenero sabía que los tripulantes me atacarían y que las ballenas, al verme indefenso, atacado por un animal mayor, no vacilarían en acudir en mi defensa. Así ocurrió. Tuvieron compasión de mí.

A historia de Mundo del fin del mundo chega á súa fin dun xeito similar á novela Moby Dick, onde a gran balea, ferida de morte, non se deixa vencer e arremete contra o barco, causando a morte de todos os seus tripulantes, agás de Ismael que será o que narre a historia. O capitán Ahab morre e o seu barco afúndese, pero o "Nishin Maru" e o seu capitán Tanifuji sálvanse, fuxindo dun xeito vergonzoso. Aí está a diferenza entre aqueles tempos heroicos que incitaban á aventura, e estes nos que a aventura é substituída por uns intereses meramente comerciais que impiden ese sentido heroico do pasado. As carnizarías que realizan estes barcos factoría, ademais de rematar cos mares e os seus habitantes, son incompatibles coa loita interna que mantén o capitán Ahab e coa aventura propiamente dita que era o que buscaba noso xoven protagonista na súa primeira viaxe. Pero o afán de aventura sempre permanecerá nos seres humanos como demostra o final do libro onde un rapaz le Moby Dick no avión que devolve ao protagonista á súa casa.

Ben, é a vosa quenda de opinións, reflexións, análise… deste libro de aventuras e denuncia que nos levou a un belo mundo afastado das nosas vidas, inhóspito e cálido á vez, que formula temas ante os que se impón tomar postura como fai o autor.

Traio esta curiosa noticia ao noso blog porque ten que ver cos libros. Tomeina da páxina web: http://www.gran-angular.net :

Brian Dettmer é orixinal de Chicago, pero na actualidade vive e traballa en Atlanta, Xeorxia. Brian disecciona minuciosamente mediante coitelos, pinzas e ferramentas cirúrxicas, as distintas capas dun libro para crear as súas alucinantes obras de arte. Dettmer recibiu eloxios da crítica en todo o mundo e as súas obras pódense encontrar en incontables galerías e publicacións.
Explicación do proceso:
O traballo comeza selando os bordos do libro, creando un recipiente pechado cheo de posibilidades aínda por descubrir. Tras iso, fago un pequeno corte na superficie da portada e analízoo meticulosamente antes de comezar o tallado mediante coitelos, pinzas e ferramentas cirúrxicas de cada páxina. Tallo unha páxina cada vez de forma que son capaz de expoñer as ideas e imaxes de interese.
O meu traballo é unha colaboración co material existente e os seus creadores do pasado. Non uso material adicional, baséome no libro e nas imaxes que estiveron aí dende un principio para expoñer ideas, historias alternativas e recordos.

Se queredes ver máis destas incribles obras de arte entrade na páxina:
http://www.gran-angular.net/el-cirujano-de-libros/2011/11/11/

De verdade que paga a pena, son magníficas. Contemplándoas pensei no empeño creativo do home que o leva a plasmar esa necesidade de creación das maneiras máis orixinais.

A segunda parte do libro volve á actualidade e explícanos o porqué desta segunda viaxe do protagonista, anos despois, ao mundo do fin do mundo. Nela a acción pasa a un segundo plano para centrarse na información, a reflexión e a denuncia. Sitúanos no tempo e no espazo, é xuño de 1988 e o protagonista traballa en Hamburgo nunha axencia alternativa de noticias centrada nos problemas ecolóxicos que colabora activamente con Greenpeace. A través dunha mensaxe que Sarita, a súa única correspondente no mundo, lles envía dende Porto Montt decatámonos que un barco factoría xaponés dedicado á caza de baleas, o "Nishin Maru" (barco que existe na realidade), recalou nese porto despois de perder dezaoito tripulantes pero as autoridades chilenas non permiten ningunha información ao respecto.

Antes de seguir, imos facer unha paréntese para dar algúns datos sobre a caza de baleas e a postura de Greenpeace ante este tema.

As primeiras cazas de baleas remóntanse ao ano 3.000 A.C. As poboacións indíxenas costeiras cazábanas para a súa subsistencia. A caza con fins comerciais comezou no século XVII. No século XX, os avances da tecnoloxía e o aumento da demanda levaron a unha caza indiscriminada que causou un alarmante descenso destes cetáceos. Na década dos 30, máis de 50.000 baleas eran asasinadas cada ano. Para controlar a industria baleeira e evitar a desaparición desta especie, creouse en 1946 a Comisión Baleeira Internacional. En 1986, esta organización impuxo unha moratoria a nivel internacional prohibindo a caza comercial de baleas, pero permitíuselles a certas comunidades continuar coa caza de subsistencia, xa que forma parte da súa cultura, así como a cazaría con fins científicos. Os produtos obtidos coa caza de baleas son fundamentalmente o aceite para usos industriais, iluminación e alimentación, e a carne, que representa o 1,7% da carne consumida en Xapón. Outros usos, como os realizados pola industria cosmética ou farmacéutica, foron perdendo importancia. A organización ecoloxista Greenpeace loita contra a caza de baleas dende 1975. Un ano despois do inicio da moratoria, Xapón comezou o seu chamado "programa científico" baleeiro. Segundo fontes de Greenpeace tratábase dunha caza comercial encuberta, financiada con fondos públicos, que perseguía un mercado exclusivo de consumo de carne de balea. Así mesmo, Noruega e Islandia continuaron a caza de baleas en 1993 e en 2003 respectivamente coa mesma escusa. Actualmente, outros impactos como o cambio climático, a contaminación, a contaminación acústica, etc tamén ameazan a poboación de baleas. A pesca industrial diminúe drasticamente a súa fonte de alimento, e as redes empregadas son auténticas trampas para estes animais. A principios do ano 2011, Xapón suspendeu temporalmente a caza de baleas na Antártida debido, segundo eles, ao acoso da organización ecoloxista Sea Shepherd. Greenpeace asegurou nun comunicado que a razón da suspensión da caza non era esa senón que a campaña da frota baleeira nipoa xa non é rendible, xa que non hai demanda de carne de balea en Xapón polo que espera que sexa a súa última campaña. Ademais cada vez hai máis países que se opoñen á caza destes cetáceos xa que a observación de baleas se converteu nunha industria turística que reporta grandes beneficios. Así que esperemos que pronto chegue á súa fin. Como vedes o tema segue candente.

Pero volvamos a 1988 e á nosa historia. Pasaron dous anos dende que a CBI estableceu a moratoria e un ano dende que Xapón se "inventou" o seu programa científico baleeiro. A actividade do buque factoria "Nishin Maru" na Antártida está, polo tanto, en todo o seu apoxeo. E ata alí vaise finalmente o noso protagonista cando un misterioso capitán, Jorge Nilssen, lles confirma a presenza do "Nishin Maru" naquelas augas e pídelles axuda: si no pueden ayudarme, entonces tendré que actuar solo.

Ademais a Sarita atropelárona para roubarlle unhas fotos que fixo de barco factoría. A cousa complícase aínda máis cando nos decatamos que "outro" "Nishin Maru" está en Madagascar. Como pode estar un barco en dous sitios á vez? A través dun colaborador, Charly Cuevas, decatámonos de que moitos barcos son falsamente despezados para poder seguir a súa actividade, normalmente ilegal, como "barcos fantasmas". O "Nishin Maru" oficialmente está en Madagascar pero ese era el Nishin Maru II. La otra nave, camuflada bajo el certificado de desguace entregado por las autoridades de Timor, podía navegar por los mares australes con la impunidad de un barco fantasma.  E coa conivencia do goberno chileno da época (cuántos sobornos deben de pagar en los puertos donde atracan para no ser vistos ni registrados en los libros de capitanía).

A cousa está que arde. Que pasou realmente? Que ten que ensinarlles Jorge Nilssen? Por que tanto misterio? O noso protagonista ten que velo cos seus propios ollos e salvar a Sarita. Por fin encontra un motivo verdadeiramente importante para realizar a súa viaxe de volta tantas veces postergada. Sí. Allá voy. A tu encuentro, mundo del fin del mundo. Y no sé lo que me espera.

Prazos
Hai moito que comentar e opinar, así que espero os vosos comentarios sobre todos estes temas. Mentres, seguiremos lendo a terceira parte que nos levará ao final da novela e nos aclarará que pasou realmente.