Ciberclub

A la orilla de un lago, desde la infancia, vive una joven. Ama el lago como podría hacerlo una gaviota, y es libre y feliz como una de ellas. Pero un día llega un hombre de manera casual, la ve y, por hacer algo, la destruye, como han destruido a ese pájaro (páx. 142).

O título da nosa próxima lectura supón un chamamento á busca de liberdade e felicidade, á ansia de ver realizados os nosos sonos. A pesar de que a maioría dos personaxes non o logra, todos aspiran algún día a poder voar libremente como unha gaivota.

Nada máis rematar a obra Chéjov escribe ao seu amigo e confidente Suvorin: xa rematei a miña peza e, en desprezo de todas as regras da arte dramática, comeceina con forza e remateina lentamente:

¿Por qué va usted siempre vestida de negro? Llevo luto por mi vida. Soy muy desgraciada.

Así comeza La gaviota… Cómo remata non volo vou desvelar.

Os personaxes da obra van loitar por esa liberdade e felicidade nun ambiente máis ben hostil, represivo e asfixiante. La gaviota é un percorrido pola dor de cada un deles: Nina, é unha inxenua moza cuxo sono é converterse en actriz pero a súa acomodada familia non ve con bos ollos esta decisión. Trepliov, un mozo atormentado namorado de Nina, busca desesperadamente a súa voz como dramaturgo experimental pero dispón de pouca autoestima e confianza en si mesmo. Arkadina, a súa nai, é un actriz madura que non acepta o paso do tempo; egocéntrica, avara e superficial, non soubo dar ao seu fillo o que necesita. Masha, que ama sen ser correspondida a Trepliov, encarna a muller insatisfeita que, incapaz de lograr a súa felicidade, acepta unha vida sen amor. Trigorin, escritor de éxito pero infeliz, arruinará a vida de Nina. Sorin, o dono da facenda onde se desenvolve a acción e irmán de Arkadina, non tivo unha existencia plena e desexa realizar na súa vellez todo o que non puido facer de mozo. No lado oposto a Sorin está o médico Dorn que si tivo unha vida chea de experiencias.

Prazos

Comezamos a lectura de La gaviota á que dedicaremos unha semana. Espero os vosos comentarios sobre Tío Vania xa que sodes poucos aínda os que escribistes sobre ela. Podedes aínda facelo mentres dure a nosa lectura do teatro de Chéjov.

O teatro de Chéjov móstranos a insatisfacción e o fracaso espiritual duns personaxes que viven nunha sociedade feudal que se desmorona. O mundo vello vénse abaixo e Chéjov afirma: non se pode seguir vivindo así, e transmítenos a través dos seus personaxes que non basta con ter altos ideais que nunca se levan á o práctica, senón que chegou o momento de buscar unha actitude nova ante a vida, de cambiar, e para iso hai que actuar.

É un teatro que hoxe segue vivo porque se asenta nos máis altos anhelos do ser humano: o ben e a beleza. Pero, de novo insiste, hai que loitar por eles: para que escribir si uno non pode solucionar os problemas principais? A vida concibida sen determinada visión do mundo, non é vida, senón unha carga, un horror.

Chéjov introduciu un cambio radical na dramaturgia da época logrando unha estrutura dramática nova capaz de abarcar todos os aspectos da vida.

Nas súas obras importa máis a interacción entre os personaxes e a atmosfera que lles rodea que o argumento ou a acción. A trama configúrase a través de diálogos simples e cotiáns e a acción redúcese ao mínimo.

O diálogo é crucial para caracterizar a uns personaxes que, aínda que se aburren na rutina da súa vida cotiá,  encerran todo tipo de problemas existenciales: os homes comen, dormen, fuman, din banalidades e, con todo, destrúense.

Os personaxes non son de ningún xeito arquetipos senón persoas que, á vez, son capaces de amar e de odiar, de ser felices e sufrir, o que lles outorga unha gran ambigüidade e complexidade e convérteos en profundamente humanos.

O teatro de Chéjov tamén rompeu coa regra clásica da unidade de tempo, acción e espazo. Fóra da escena teñen lugar moitos acontecementos dramáticos importantes, e, con frecuencia, o que se deixa sen dicir é máis importante que o que se expresa: a tensión narrativa non se debe ao desenvolvemento dunha trama, senón a unha suspensión dos acontecementos: non ao feito de que algo pase, senón ao de que algo cesa momentáneamente.

Chéjov nunca tivo moito interese en explicar a súa obra. Sabía moi ben o que quería facer, pero non estaba disposto a teorizar sobre iso: cando alguén me fala do que é artístico ou antiartístico, do que é ou non teatral, das tendencias, do realismo, etc…, eu pérdome; digo que si con certa vacilación e contesto con medias verdades banais que non valen nada. Eu divido as obras en dúas categorías: unhas gústanme e outras non me gustan. Non teño outro criterio e si vostede pregúntame por que amo a Shakespeare e por que non amo a Zlatovratski non vou saber que dicirlle.

Características do seu estilo son unha suave ironía e un humor tenro e poético. Chéjov fuxiu do énfasis e a esaxeración e decidiu escribir únicamente daquilo que coñecía ben e, por encima de todo, a Chéjov podémolo cualificar como o mestre  da brevedad: a brevedad é a irmá do talento; a arte de escribir é a arte de acurtar; sei falar con poucas frases de cousas longas. Creo que esta última frase encerra a esencia do estilo chejoviano.

Antón Chéjov, unha das figuras máis destacadas da literatura rusa, naceu en 1860 en Ucrania fillo dun comerciante e neto dun servo. Estudou medicina na Universidade Estatal de Moscú e moi pronto comezou a publicar en revistas relatos de corte humorístico para axudar á súa familia. Compaxinou a súa carreira literaria coa medicina (a medicina é a miña esposa legal, a literatura só o meu amante). Chéjov pasou gran parte da  súa vida gravemente enfermo por mor da tuberculosis que contraeu dos seus pacientes a finais de 1880 e que lle levaría á morte en 1904. A primeira colección dos seus escritos humorísticos apareceu en 1886, e a súa primeira obra de teatro, Ivanov, estreouse ao ano seguinte. En 1890 Chéjov enfrontouse co sufrimento humano máis extremo cando visitou a colonia penitenciaria da illa de Sajalín en Siberia, publicando en 1893 un relato de corte sociolóxico sobre a súa visita. A partir de entón tomou posición (hai que curar non a enfermidade, senón a causa da enfermidade) e comezou a atender gratis aos campesiños. En 1898 Stanislavski, director do Teatro de Arte de Moscú, representou, con gran éxito, a súa obra La gaviota (1896). Esta colaboración continuou ata a morte de Chéjov, coa representación das súas obras máis significativas como El tío Vania (1897), Las tres hermanas (1901) e El jardín de los cerezos (1904).

Chéjov escribiu ao longo da súa vida preto de 600 relatos. Xunto a Poe considéraselle o creador do relato moderno chegando a súa enorme influencia ata os nosos días: Thomas Mann, Hemingway, Katherine Mansfield, Cheever, Carver… Os seus relatos caracterízanse porque abandona a estrutura tradicional de formulación-nó-desenlace, para presentar un segmento de vida sen clímax nin resolución, no que existe pouca acción, e que lle serve para transmitir impresións e ideas. Importa máis o estado de ánimo dos personaxes e a atmosfera creada á súa ao redor que o argumento. Así mesmo, rexeitou nas súas obras toda intención moral e pedagógica, propia da época. Consideraba que o papel do artista é realizar preguntas, non respondelas. Confiaba no xuízo adulto dos seus lectores: o autor non ten por que ser xuíz dos personaxes nin do que estes din: só debe ser unha testemuña imparcial.

Recoméndovos que leades o relato Tres rosas amarillas de Raymond Carver. Nel, Carver homenajea ao seu mestre facendo unha reconstrución imaxinaria dos últimos momentos da vida do escritor ruso.

Por que nos parece tan moderno Chéjov? Porque nos fai entender que as razóns máis profundas do comportamento humano son sempre as mesmas independientemente da época na que viva a persoa.

Como o libro consta de tres obras independentes dividiremos a lectura en tres partes. A partir de hoxe e ao longo dunha semana leremos a primeira delas.

Tío Vania, para moitos a grande obra de Chéjov, é unha traxicomedia que se publicou en 1899. Ten como protagonista a Iván Petrovich, Vania, un home inestable que descobre a inutilidade da súa vida.

A acción ten lugar na facenda de Serebriakov, unha antiga casa de campo dunha familia aristocrática vinda a menos, que se mantén grazas ao traballo eficiente e constante de Sonia, filla de Serbriakov, e do seu tío Vania. O profesor Serebriakov e a súa nova esposa Yeliena Andryeevna, a madrasta de Sonia, acaban de volver á facenda. O tío Vania e Sonia traballan incansablemente para que Serebriakov poida vivir unha vida folgada que lle permita dedicarse por enteiro ao seu labor intelectual. Pero o tío Vania decatarase con horror de que Serebriakov non é o grande intelectual que eles crían e que, polo tanto, sacrificou a súa vida por alguén que non só carece de talento real senón que ademais é un home egoísta e mesquiño. Vania, desolado, tomará, dese xeito, conciencia da súa miserable situación existencial. Así mesmo, a presenza da bela  Yeliena provocará todo tipo de paixóns encontradas e imposibles aos moradores da casa o que lles poñerá cara a cara coas súas miserias persoais.
Outros personaxes da obra son o médico Astrov, amante da natureza e posible álter ego de Chéjov, Maryia Vassilievna, a nai da primeira muller do profesor e de Vania, e Telyeghin, un terratenente arruinado.

Tío Vania móstranos a un grupo de personaxes afundidos nas súas desditas persoais que comparten un cansazo vital e unha profunda infelicidade. Ningún consegue o que desexa e todos soñan cun mundo máis acorde ás súas esperanzas, pero a falta de responsabilidade e enteireza impídelles tomar as rendas do seu destino.

Todo o que quixen foi dicir honestamente á xente: mírense a vostedes mesmos e vexan que malas e monótonas son as súas vidas. O importante é que a xente se decate, porque entón seguramente crearán para eles mesmos unha vida distinta e mellor … E mentres esa vida diferente non exista, seguirei dicíndolle á xente unha e outra vez: por favor, comprendan que a súa vida é mala e monótona.

Anton Chéjov

Ben, finalmente gañou por 9 votos o teatro de Chéjov, así que, sen máis demora, imos comezar nosa primeira lectura do 2010.

Grazas a todos polos vosos votos. Teremos en conta para próximas lecturas os libros que quedaron en segundo e terceiro lugar: La ladrona de libros de Markus Zusak e El palacio de cristal de Amitav Ghosh.

Os vosos exemplares xa están preparados para que os recollades na biblioteca de Forum.

Ata dentro duns días!

Xosé María Álvarez Cáccamo e Joan Margarit ofrecen un recital poético o martes 19 de xaneiro ás 20.30 h na Casa de Cultura Salvador Madariaga (R/ Durán Loriga 10). O acto forma parto do ciclo de recitais Poetas di(n)versos.

Comezamos o novo ano recuperando unha proposta de participación: ides ser vós os que elixades a nosa primeira lectura do 2010.
Como novidade invitamos todos os nosos seguidores e amigos a que voten entre estes cinco libros:

A partir do capítulo 13 o xeneral toma a palabra para analizar minuciosamente todo o acontecido en momentos claves do seu pasado e, a través dun longo monólogo que se mantén ata o final do libro, vainos entregando profundas reflexións, claves para a historia, sobre a amizade, a verdade, a intención que move os feitos, a caza e a paixón por matar (por certo, que opinades sobre a semellanza que establece entre matar e bicar (páx.112)?), o odio, a envexa, a covardía, a vinganza, a culpa, a vellez, o amor, o desexo e a paixón. Todo un tratado dos sentimentos.

Hai algunhas das súas reflexións que queirades destacar aquí? Eu déixovos un par delas que me gustaron especialmente:
El destino no es casualidad ni accidente, sino el resultado natural de unos acontecimientos encadenados, imprevisibles y difícilmente inteligibles.

Todo vuelve, las cosas y las palabras avanzan en círculo, a veces atraviesan el mundo entero, siempre en círculo, y luego se vuelven a encontrar, se tocan y cierran algo.

As últimas palabras da novela constitúen, así mesmo, unha fermosa e poética reflexión: Un beso es una respuesta a una pregunta que no se puede formular con palabras.

Son tan prolixas e tan intensas as reflexións que ás veces hai que darse un respiro na lectura. Credes que tantas reflexións fan tediosa a lectura, ou, pola contra, opinades que non só non entorpecen o fluír da historia senón que mesmo a reforzan?

O capítulo 14, onde se aglutinan as explicacións que conteñen a clave do sucedido na misteriosa cazaría, contén, para min, o cénit desta historia con parágrafos que desbordan profundidade e mestría lingüística chea de beleza, como o seguinte: Estábamos solos, en medio del bosque, en esa soledad nocturna de la madrugada, del bosque, de las fieras, donde uno siempre se encuentra perdido en su vida y en el mundo, aunque sólo sea durante un instante, y se siente atraído por un lugar que podría ser su casa, un lugar salvaje y peligroso, pero que sigue siendo su única y verdadera casa: el bosque, las aguas profundas, el escenario del mundo primitivo.

Que opinades sobre a actitude de Konrád ao longo de todo o monólogo? Sería necesario que falase ou precisamente co seu silencio está a dicir todo o que ten que dicir? Parécevos moi nesgada a realidade que o autor só nos mostra a través de Henrik? Quedades con ganas de saber o que Konrád diría ou o que Krisztina puido escribir finalmente no seu diario? Credes que aclararía algo a historia?

A min paréceme que é importantísimo o papel da muller nesta novela tan "masculina" (a nai do xeneral, Nini, Krisztina). Hai un enxalzamento da forza, a paixón, a honestidade, a liberdade, a humildade destas tres mulleres. Ao final, Krisztina aparece como a única que obra coherentemente ante os feitos contrastando a súa actitude coa dos dous homes que só son capaces de fuxir covardemente. Que opinades disto?

E o final? Defráudavos ou parécevos que todo queda claro? Credes que é un final aberto no que o lector ten que decidir quen é o culpable e quen a vítima? Pero, hai culpables ou vítimas nesta historia? Realmente importa sabelo? Non é máis importante o transcorrer da historia que conduce a ese final?

O xeneral quere saber e interroga finalmente a Konrád. Son só dúas preguntas. Unha non será contestada, xa non é necesario (ou creedes que si?). E a outra, a verdadeiramente importante, si o é. E nela encérrase, segundo o meu parecer, o ensino final desta novela maxistral: ¿Crees tú también que el sentido de la vida no es otro que la pasión? ¿Y que si hemos vivido esa pasión, quizás no hayamos vivido en vano? ¿Y que quizás no se concentre en una persona en concreto, sino en el deseo mismo?… ¿Por qué me lo preguntas? Sabes que es así.

Podedes responder a calquera das preguntas que vos deixo (ou a todas!) e escribir as vosas conclusións finais sobre El último encuentro que eu considero unha reflexión feita dende a madureza do que viviu xa moito e se converteu nun experto observador da alma humana e dos seus múltiples e complicados recovecos. Unha auténtica lección de vida a que nos dá esta novela que, curiosamente, Sándor Márai consideraba unha obra menor (!).

A novela comeza un catorce de agosto de 1940. Estamos na vella mansión do xeneral, un ancián rico, ordenado, rigoroso que leva unha existencia illada sen apenas contacto humano agás o dos seus criados. O xeneral recibe unha carta, e el, que non le ningunha das que recibe, si le esta. É de alguén, un capitán, que regresa despois de 41 anos e 43 días de ausencia. Exactamente dende o dous de xullo de 1899, a data dunha cazaría. O xeneral dispono todo para un encontro longamente esperado.
Así arranca esta historia chea de segredos. O misterio mantense no ton do relato ata o final. Este misterio, unido ao xeito tan maxistral que ten Sándor Márai de narrar, impídenos despegarnos do libro. Queremos saber, e o autor vainos dosificando sabiamente a información coma se fosen pezas dun crebacabezas que nós, lectores, imos armando.

Despois de dedicarlle o capítulo 2 a Nini, o ama de cría do xeneral, fermosa, sempre sorrinte, forte, sabia, tranquila, xenerosa, e un personaxe imprescindible na novela coa que o xeneral mantén unha relación estreita e cómplice (Lo sabían todo el uno del otro […] Lo compartían todo […] Y todo esto no se podía expresar con palabras […]Existe una especie de hermandad, más fuerte y más densa que la que une a los gemelos que salen del mismo útero[…]Ya no temía nada, ya sabía que él y Nini juntos eran más fuertes que nadie), Márai somerxe o xeneral nos seus recordos: a súa infancia, o seu pai, a súa nai, a relación entre eles (non se comprenden pero senten unha paixón que está por enriba de todo como algo irremediable) ata que aparece na súa vida Konrád, o visitante e personaxe principal desta historia. Amigos inseparables dende que, aínda nenos, se coñecen na Academia militar. Un é rico e o outro pobre (Como se amaban, se perdonaban mutuamente su pecado original: Konrád perdonaba la fortuna de su amigo y el hijo del guardia imperial perdonaba la pobreza de Konrád).

Márai entrégase, a través dunha prosa precisa enchida de sabias reflexións sobre a amizade, á descrición desta relación especial, única, intensa, profunda, complexa, chea de romanticismo, que os domina coma se estivesen sometidos a unha forza máis grande que a vida: pretender por primera vez apropiarse del cuerpo y del alma del otro, sacándole del mundo para poseerlo en exclusiva. Esto y sólo esto es el sentido del amor y de la amistad. La amistad entre los dos muchachos era tan seria y tan callada como cualquier sentimiento importante que dura toda una vida. Y como todos los sentimientos grandiosos, también contenía elementos de pudor y de culpa. Uno no puede apropiarse de una persona y alejarla de todos los demás sin tener remordimientos […] Su amistad era compleja y frágil como cualquier relación humana intensa y cargada de fatalidad.

Todos os recordos do vello xeral están tinguidos dun veo de melancolía, contémplaos coa nostalxia e a idealización dun tempo pasado que non volverá no que a felicidade, o benestar e a paz si eran posibles.
Sándor Márai tamén desborda mestría nas descricións. Estas non estorban á trama, son xustas, concisas e conseguen o que ten que conseguir unha descrición: trasladarnos ao lugar dos feitos e poder velo. De igual xeito, nas descricións o autor bota man moi a miúdo do recurso estilístico da repetición co que consegue darlle ao texto un ritmo poético moi acorde co ton melancólico e nostálxico do libro.

Avanzamos na lectura e no capítulo 9 aparece Krsztina, outro dos personaxes claves da novela, e preguntámonos: que papel xoga na historia?, quen é ela? Máis adiante, xa no capítulo 11 (nesa dosificación do misterio que Márai nos entrega con verdadeira mestría), saberemos que é a esposa do xeneral e que morreu nova, pero non nos di nada máis, aínda que é doado intuír o seu protagonismo no segredo que encerra este libro.

Por fin chega o encontro: Ya ves, he vuelto / Nunca lo he dudado. Xa na cea, o xeneral deixa falar a Konrád sobre a súa vida no trópico (excelente e moi plástica descrición), non parece ter présa en entrar en materia, só de cando en vez leva a conversación ao seu terreo a través dalgunha pregunta: ¿Te fuiste al trópico para matar algo dentro de ti? […] ¿Qué hay en el interior? Me imagino que has venido esa noche para contármelo.

E en metade desa conversación (páx.76), o autor, que ata ese momento utilizou o tempo pasado para narrar os feitos, pásase ao presente (Se encuentran sentados a la mesa larga del comedor). Parece con iso que busca darlle á acción unha maior inmediatez porque, por fin, despois do longo preámbulo, ímonos achegando ao motivo principal deste encontro.
Motivo que nos toca descubrir agora a nós a través da nosa lectura. Ao longo desta semana leremos a partir do capítulo 13 ata o final do libro.

Espero os vosos comentarios! 

No tengo nada que añadir a lo que está en mis poemas, / no me interesa comentarlos, no me preocupa (si alguno tengo) mi “lugar en la historia” (tarde o temprano a todos nos espera el naufragio). / Escribo y eso es todo. Escribo: doy la mitad del poema. / Poesía no es signos negros en la página blanca. / Llamo poesía a ese lugar del encuentro / con la experiencia ajena. El lector, la lectora / harán o no, el poema que tan sólo he esbozado.

No leemos a otros: nos leemos en ellos. / Me parece un milagro que alguien que desconozco pueda verse en mi espejo. / Si hay un mérito en esto – dijo Pessoa  – / corresponde a los versos, no al autor de los versos. / Si de casualidad es un gran poeta / dejará cuatro o cinco poemas válidos / rodeados de fracasos y borradores. / Sus opiniones personales / son de verdad muy poco interesantes.

Extraño mundo el nuestro: cada día / le interesan más los poetas; / la poesía cada vez menos. / El poeta dejó de ser la voz de su tribu, / aquel que habla por quienes no hablan. / Se ha vuelto nada más otro entertainer. / Sus borracheras, sus fornicaciones, su historia clínica, / sus alianzas o pleitos con los demás payasos del circo, / o el trapecista o el domador de elefantes, / tienen asegurado el amplio público / a quien ya no hace falta leer poemas.

Sigo pensando / que es otra cosa la poesía: / una forma de amor que sólo existe en silencio, / en un pacto secreto entre dos personas, / de dos desconocidos casi siempre. / Acaso leyó usted que Juan Ramón Jiménez / pensó hace medio siglo en editar una revista. / Iba a llamarse Anonimato. / Publicaría textos, no firmas, y se haría con poemas, no con poetas. / Yo quisiera como el maestro español / que la poesía fuese anónima ya que es colectiva / (a eso tienden mis versos y mis versiones). / Posiblemente usted me dará la razón. / Usted que me ha leído y no me conoce. / No nos veremos nunca pero seremos amigos. / Si le gustaron mis versos que más da que sean míos, de otros, de nadie. / En realidad los poemas que leyó son de usted: / Usted, su autor, que los inventa al leerlos.

Sándor Márai, cuxo apelido real era Grosschmid, naceu en 1900 nunha pequena cidade húngara, Kassa, que hoxe pertence a Eslovaquia.
A súa infancia e xuventude transcorren baixo o Imperio Austrohúngaro, que desapareceu en 1919. Estudou na universidade de Budapest humanidades e literatura. Era un gran lector e atraíalle o periodismo. Pasou longas tempadas en Fráncfort, Berlín e Múnic (dominaba o alemán xa que o seu pai era un importante avogado de orixe xermánica) onde viviu nun ambiente bohemio escribindo artigos xornalísticos, crítica literaria, prosas e poemas.
Durante os anos 20, contrario a ditadura de Horthy, viviu en París coa súa esposa, a súa amada Lola, coa que se casou en 1923 e da que non se separaría xamais. Dende alí enviaba crónicas a xornais húngaros que o fixeron popular.
Volve a Budapest en 1928 onde vivirá durante dúas décadas entregado xa de cheo á literatura. É o período máis frutífero da súa vida no que escribe e publica as súas mellores obras que serán traducidas a outros idiomas (mesmo ao español). Converteuse nun autor de éxito adquirindo tanta fama como os entón consagrados Thomas Mann ou Stefan Zweig. Durante a invasión alemá de Hungría opoñeríase abertamente a Hitler a través dos seus artigos xornalísticos.
Os comunistas, que toman o poder en 1947, ríscano sen tardar de escritor decadente e burgués, e Márai, individualista, cosmopolita e con ideais humanistas, incapaz de soportar un réxime que o asfixiaba, abandona para sempre Hungría en 1948 e parte ao exilio: Suíza, Italia, Nova York e San Diego, onde finalmente se instala, nacionalizándose estadounidense en 1957.
En Hungría son prohibidas as súas obras, polo que o escritor cae nun inxusto esquecemento. Tivo que esperar á fin do comunismo para ser redescuberto de novo no seu país e no resto do mundo.

Nese tempo continuou escribindo ata que a vellez e a perda paulatina dos seus seres queridos (a súa esposa e o seu fillo adoptivo) o sumiron nunha depresión profunda. Nos seus últimos anos, Márai recibiu ofertas para regresar ao seu país, pero a soidade, o desánimo e a enfermidade empurráronlle ao suicido: o 21 de febreiro de 1989 (oito meses antes da caída do muro de Berlín) disparouse un tiro na cabeza. Ao ano seguinte, as editoriais húngaras comezaron a reeditar as súas obras completas.

Uns meses antes de morrer, o 20 de agosto de 1988, Márai anota no seu diario:
Vida social. Veñen a verme curiosos que me miran coma se fose un can políglota nun teatro de variedades. A vellez convertida en espectáculo: Mirade- din-, aínda non se babea; aínda sabe falar, sabe contar ata tres, e á súa idade! É un milagre. Asómanse ao pozo da vellez. Aínda non saben que o vello prefire a soidade porque é o único que non lle aburre.

Autor dunha dilatada obra, destaca polas súas novelas, pero tamén escribiu poesía, teatro, ensaio, libros de memorias (Confesiones de un burgués; ¡Tierra, tierra!) e múltiples colaboracións xornalísticas. Nas súas novelas, maxistralmente escritas e coidadosamente desenvolvidas, Márai móstranos o mundo burgués que o rodeaba na súa xuventude, un mundo que se desmorona e que el analiza de xeito minucioso: tal vez a única obriga da miña vida e do meu traballo como escritor sexa elaborar o proceso desa desintegración.

Actualmente o autor goza dun grande éxito en España. Novelas como El último encuentro, La herencia de Eszter, Divorcio en Buda, La amante de Bolzano e La mujer justa tiveron un grande éxito de vendas e público. Son novelas de estruturas similares - escasa acción, extensas conversacións, longos monólogos, descricións breves e atinadas -, nas que, cunha linguaxe dunha plasticidade e riqueza fóra do normal, envorca a súa gran sabedoría, nacida da atenta observación dos sentimentos e as relacións humanas, en profundas, incisivas e lúcidas reflexións sobre a vida.